सज्ञान (वय वर्ष १८ वरील) झालेल्या मुलीला तिच्या इच्छेविरुद्ध पालकांसोबत राहण्यास भाग पाडण्यासाठी हॅबियस कॉर्पस याचिकेचा वापर केला जाऊ शकत नाही, असा महत्त्वपूर्ण निकाल अलाहाबाद उच्च न्यायालयाने दिला आहे. एका २५ वर्षांच्या तरुणीच्या आईने दाखल केलेली याचिका फेटाळून लावताना न्यायालयाने हे स्पष्ट केले.
न्यायमूर्ती संदीप जैन यांच्या खंडपीठाने या प्रकरणी निकाल देताना नमूद केले की, "एखादी व्यक्ती सज्ञान असेल, तर केवळ ती व्यक्ती तिची मुलगी आहे या कारणास्तव तिला तिच्या इच्छेविरुद्ध तिच्या पालकांसोबत राहण्यासाठी सक्ती केली जाऊ शकत नाही." मुलीचे वय आणि तिचा निर्णय लक्षात घेऊन, तिला तिच्या आवडीच्या ठिकाणी आणि आवडीच्या व्यक्तीसोबत राहण्याचे पूर्ण स्वातंत्र्य असेल, असा निर्णय न्यायालयाने दिला.
मुलीचा आईसोबत राहण्यास स्पष्ट नकार
मामल्यातील माहितीनुसार, कलावती देवी नावाच्या महिलेने आपली २५ वर्षांची मुलगी कुमारी पूजा हिला न्यायालयासमोर हजर करण्याचे आदेश द्यावेत, अशी मागणी करणारी हॅबियस कॉर्पस याचिका दाखल केली होती. न्यायालयाच्या आदेशानुसार पोलिसांकडून तरुणीला न्यायालयात हजर करण्यात आले.
न्यायाधीशांसोबत झालेल्या थेट संवादादरम्यान पूजाने स्पष्ट केले की, ती दिल्लीमध्ये तिच्या स्वतःच्या मर्जीने स्वतंत्रपणे राहत असून तिला कोणाच्याही बेकायदेशीर अटकेत ठेवण्यात आलेले नाही. तिने तिच्या आईसोबत राहण्यास साफ नकार दिला. तिच्या आईचे वर्तन तिच्याशी चांगले नव्हते आणि कौटुंबिक घरात तिला वारंवार मारहाण व शिवीगाळ सहन करावी लागत होती, असा आरोपही तिने न्यायालयात केला.
सज्ञान व्यक्तीचा निर्णय सर्वोच्च
दुसऱ्या बाजूने, आईने हे सर्व आरोप फेटाळून लावत मुलीने आपल्यासोबत राहावे अशी इच्छा व्यक्त केली होती. मात्र, तरुणीचे वक्तव्य आणि तिची सज्ञानता लक्षात घेऊन न्यायालयाने स्पष्ट केले की, सज्ञान व्यक्तीला तिच्या मर्जीविरुद्ध कुठेही राहण्याची सक्ती केली जाऊ शकत नाही. तरुणीने स्वतःच्या इच्छेने आणि पूर्ण जाणीवेने आईकडे न राहण्याचा निर्णय घेतला आहे. त्यामुळे आईने दाखल केलेली याचिका निरर्थक ठरवत न्यायालयाने ती फेटाळून लावली.
.jpeg)
